Сутачная перыядычнасць
Рытмічны характар плыні працэсаў у арганізме вядомы з глыбокай старажытнасці - аб ім ведалі не толькі ў Старажытнай Грэцыі, але і ў Старажытным Егіпце і Месапатаміі. Сярэднявечныя паслядоўнікі Платона, напрыклад, Парацельс ужо разглядаў і залежнасці плыні захворванняў ад экзагенных рытмаў. Здольнасць арганізмаў вымяраць час упершыню была выяўленая больш 200 гадоў назад французам дэ Мэроном. Праведзеныя ім яшчэ ў 1729 г. досведы паказалі, што ў раслін існуе сутачная перыядычнасць руху лісця. Знамянальна, што гэтыя назіранні былі зробленыя не біёлагам, а астраномам, якога галоўнай выявай цікавіла кручэнне Землі вакол сваёй восі і толькі затым прынада арганізмаў да кручэння Землі. Аднак вучэнне аб біялагічных рытмах, мелае гэтак глыбокія сядзі круком, паўстала і аформілася толькі ў другой палове XIX - пачатку XX стст. Вялікі фундуш у XIX у. у гэтае вучэнне занеслі айчынныя навуковыя: Аршанскі, Дементьев і інш. Гэтае вучэнне абавязанае галоўнай выявай І.П. Паўлаву, І.М. Сеченову, К.М. Быкаву і шматлікім іх вучням.
Жыццё ўсюдыісная, яна дзіўна шматстайная ў праявах і мае вялікія магчымасці прынады да розных умоў асяроддзя. Вядомы айчынны біёлаг Свирцев пісаў: "Важным і вельмі трывалым усталяваным вынікам эвалюцыйнага вучэння ў яго сучаснай форме з'яўляецца становішча, што эвалюцыя жывёл ёсць эвалюцыя прыстасоўвальная, т. е. што яна складаецца ў развіцці прыкмет, якія адпавядаюць таму асяроддзю, у якой жывуць дадзеныя жывёлы. Іншым такім жа вынікам мы можа лічыць становішча, што эвалюцыйны працэс адбываецца пад уплывам змен вонкавага асяроддзя, у якой жывуць жывёльныя".
Фактарамі вонкавага асяроддзя з'яўляецца ўсё, што атачае арганізмы і ўплывае па іх стан, развіццё, магчымасці выжывання і размнажэнні.
